Promujemy rodziny zastępcze

Świadomość, odwaga, dobre serce, wiara w to, że swoją decyzją jesteśmy w stanie pomóc choćby jednemu dziecku, są pierwszym krokiem do podjęcia wyzwania jakim jest zostanie rodziną zastępczą.

Każdego roku około 2 tys. dzieci w Polsce trafia do rodzin zastępczych. W całym kraju promowane są różne formy pieczy zastępczej. Samorządy i stowarzyszenia zachęcają do tworzenia rodzin zastępczych, których wciąż jest za mało. Jak ta sytuacja wygląda na terenie naszego powiatu? Ile jest rodzin zastępczych i jak odpowiedzialna jest ich rola w wychowaniu dzieci?

Wciąż za mało rodzin

Każde dziecko ma prawo wychowywać się w kochającym, bezpiecznym domu. Jeśli jednak rodzice nie mogą zagwarantować mu odpowiedniej opieki, czasami musi zainterweniować państwo, by zapewnić dziecku czasową opiekę i wychowanie poza rodziną. Wtedy właśnie dzieci potrzebują rodziny zastępczej, pełnej miłości i ciepła, którego zabrakło w rodzinnym domu. Na terenie naszego powiatu pieczę nad rodzinami zastępczymi sprawuje Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie, mieszczące się na parterze budynku Starostwa Powiatowego.

Zadaniem rodziny zastępczej jest opieka nad dziećmi, których rodzice mają sądownie ograniczoną lub zawieszoną władzę rodzicielską. Dzieci przebywają w takiej rodzinie do czasu, aż wyjaśni się ich sytuacja prawna. Sąd rodzinny może bowiem przywrócić pełnię władzy rodzicielskiej naturalnym rodzicom albo pozbawić ich tej władzy, co umożliwia przysposobienie (adopcję) takiego dziecka.

Rodzicielstwo zastępcze to jedna z najpiękniejszych misji, jaką może podjąć każdy człowiek. Przyjąć do własnej rodziny nieswoje dziecko, ofiarować mu swą miłość i troskę. Wprowadzać je w dorosłe życie, dzielić z nim radości i smutki.

Z danych Koalicji na rzecz Rodzinnej Opieki Zastępczej wynika, że w Polsce jest ponad 12 tys. rodziców zastępczych niezawodowych, ok. 2 tys. – zawodowych.

Na terenie powiatu sochaczewskiego obecnie funkcjonuje jedno pogotowie rodzinne, 72 rodziny zastępcze, w których przebywa 91 dzieci w wieku niemowlęcym do 25 lat.

Szczęśliwe i radosne dzieciństwo                                        

Rodziny zastępcze tworzą najczęściej osoby, których poczucie dobra i zła nie pozwala na pozostawianie potrzebujących dzieci bez pomocy. Wykonują ciężką pracę, którą uważają niejako za swoją powinność, pracę o najwyższej wartości – szczęśliwe i radosne dzieciństwo małego, kształtującego się człowieka.

Założenie rodziny zastępczej to bardzo trudna i odpowiedzialna decyzja. Kandydaci na rodziców zastępczych muszą mieć w sobie ogromne pokłady miłości i cierpliwości, aby stworzyć dom, który jest marzeniem bardzo wielu opuszczonych, samotnych czy zaniedbanych dzieci. Taki właśnie dom tworzy pani Jolanta Jagodzińska, która wraz z mężem i córkami od dwóch lat są rodziną zastępczą. Jak podkreśla trzeba przede wszystkim lubić dzieci, to podstawowy warunek, by móc spełnić się w tej roli – bo to jest pewnego rodzaju poświęcenie. - Najpierw byłam przez 3 lata rodziną zastępczą spokrewnioną dla swojej siostrzenicy. Dziewczynka wróciła do swojej mamy, sprawy się poukładały. W niedługim czasie z mężem stwierdziliśmy, że może pomoglibyśmy jeszcze jakiemuś innemu dziecku. Zgłosiliśmy się na szkolenie. Podjęliśmy duże wyzwanie. Była to nasza wspólna decyzja: moja, męża i dwóch córek. Od dwóch lat pełnimy funkcję rodziny zastępczej. Najpierw mieliśmy chłopca. Miał rok i trzy miesiące, gdy do nas trafił. Był bardzo zaniedbany, nie chodził, nie mówił. Nauczyliśmy go wszystkiego od podstaw. Oczywiście konieczna była też rehabilitacja. Udało się nadrobić z nim wszystkie zaniedbania. Chłopiec przebywał u nas pół rok, trafił do adopcji. Mamy kontakt z jego nową rodziną. Jest żywym, wesołym i sprawnym dzieckiem – opowiada pani Jolanta.

W połowie maja tego roku do państwa Jagodzińskich trafiła dziewczynka. Ma rok i dziewięć miesięcy.

Nie mogłam nie zadać pytania o emocje, o przywiązanie do dzieci, które przecież trzeba oddać. – To jest najtrudniejsze w tym wszystkim. Człowiek się przyzwyczaja i musi później te dzieci oddać. Albo wracają do rodzin biologicznych, albo do adopcji. Jest trudno, przyznaję. Nastawienie na wychowanie, nauczenie, pomoc pomaga. Trzeba dużo o tym rozmawiać z bliskimi, rodziną, psychologiem. Na pewno jest łatwiej emocjonalnie, gdy się ma swoje dzieci – dodaje.

W wakacje podczas urlopu pogotowia opiekuńczego, w domu pani Joli przebywał też 4-letni chłopiec i 7-letnia dziewczynka. Dzieci trafiły do adopcji. – Radość tych dzieci, gdy znalazła się dla nich rodzina adopcyjna była niesamowita. To było też dla mnie ogromne przeżycie. Dużo dzieci czeka na miłość, na nową kochającą rodzinę – dodaje.

Co istotne, i co podkreśla też w rozmowie pani Jola, jest zachowanie otoczenia. W przypadku naszych bohaterów, zarówno rodzina, sąsiedzi, jak i znajomi są dobrze, pozytywnie nastawieni. Gdy pojawia się w domu nowe dziecko koleżanki zarówno pani Joli, jak i córek z radością odwiedzają je, przynoszą prezenty. To z pewnością cieszy, buduje i ułatwia codzienne funkcjonowanie. – Dzieci zabieramy ze sobą, jeśli gdzieś jedziemy np. do rodziny, na wakacje czy inne wyjazdy. Uczestniczą w naszym życiu cały czas. W wychowaniu i opiece dzieci chętnie też pomagają mi córki, bawią się z nimi, uczą czy przewijają – opowiada pani Jolanta.

A jak PCPR pomaga takim rodzinom? Tu rodziny zastępcze objęte są różnymi formami pomocy. Mogą liczyć na pomoc psychologa czy prawnika. Objęte są również opieką koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej. Rodziny zastępcze mogą również liczyć na wsparcie finansowe związane z utrzymaniem dziecka. Rodzina zastępcza spokrewniona może liczyć na pomoc w wysokości 660 zł, a niezawodowa i zawodowa 1000 zł miesięcznie na każde dziecko (plus wynagrodzenie dla rodziny zawodowej w wysokości nie niższej niż kwota 2000 zł miesięcznie, a dla rodziny zawodowej pełniącej funkcję pogotowia rodzinnego nie niższe niż kwota 2 600 zł miesięcznie).

Rodzicielstwo zastępcze

PCPR w Sochaczewie prowadzi od dłuższego czasu kampanię promującą rodzicielstwo zastępcze w powiecie sochaczewski. Jej głównym celem jest poszukiwanie kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej dla dzieci, którym rodzice naturalni nie są w stanie zapewnić opieki i wychowania. By jednak podjąć świadomą decyzję o byciu rodzicem zastępczym, należy poznać czym w istocie jest rodzicielstwo zastępcze.

Rodzicielstwo zastępcze to forma tymczasowej opieki nad dzieckiem, które z różnych względów nie może wychowywać się w rodzinie naturalnej.

Ważne jest, aby mieć świadomość, iż taki stan rzeczy jest przejściowy, albowiem podstawowym założeniem systemu pieczy zastępczej jest dążenie do powrotu dziecka do rodziny naturalnej albo do przysposobienia dziecka.

Dziecko może przebywać w rodzinie zastępczej nie dłużej niż do czasu osiągnięcia przez dziecko pełnoletniości. Pobyt może być jednak wydłużony po spełnieniu przesłanek ustawowych nie dłużej niż do 25 roku życia.

Rodzina zastępcza może być:

• spokrewniona (wstępni tj. babcia, dziadek lub rodzeństwo dziecka)
• niezawodowa
• zawodowa, w tym zawodowa pełniąca funkcję pogotowia rodzinnego i zawodowa specjalistyczna.

Rodzinę zastępczą lub rodzinny dom dziecka tworzą małżonkowie lub osoba niepozostająca w związku, jeżeli spełniają m.in. następujące warunki: nie są i nie były pozbawione władzy rodzicielskiej, oraz władza rodzicielska nie jest im ograniczona ani zawieszona; nie są ograniczone w zdolności do czynności prawnych: zapewnią odpowiednie warunki bytowe i mieszkaniowe umożliwiające dziecku zaspokajanie jego indywidualnych potrzeb. Pełnienie funkcji rodziny zastępczej niezawodowej lub zawodowej oraz prowadzenie rodzinnego domu dziecka może być powierzone osobom, które nie były skazane prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo.

Poza wyżej wymienionymi warunkami ważnym z wymogów w stosunku do rodzin zastępczych niezawodowych jest posiadanie przez co najmniej jedną z osób tworzących tę rodzinę stałego źródła dochodów.

Kandydaci do pełnienia funkcji rodziny zastępczej niezawodowej lub zawodowej muszą ukończyć szkolenia dla rodzin zastępczych. Są one organizowane przez Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Sochaczewie w siedzibie ośrodka. Szkolenia są nieodpłatne, a ich celem jest: pogłębianie wiedzy na temat pedagogiki i psychologii dziecka oraz zwiększanie umiejętności opiekuńczo – wychowawczych; poszerzanie świadomości na temat trudności w przeżywaniu przez dziecko rozstania z rodziną biologiczną; uzyskanie informacji na temat więzi dziecka z rodziną biologiczną i obowiązek umożliwiania kontaktu dziecka z najbliższymi.

Po spełnieniu wszystkich warunków oraz ukończeniu szkolenia kandydaci na rodzinę zastępczą składają wniosek o ustanowienie ich rodziną zastępczą we właściwym sądzie opiekuńczym. Sądem takim jest sąd właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka. Miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania rodziców biologicznych. Podczas rozprawy sąd bada czy zachodzą przesłanki do pozbawienia, ograniczenia czy zawieszenia władzy rodzicielskiej rodziców biologicznych oraz czy dla dobra dziecka właściwym jest umieszczenie go w rodzinie zastępczej.  Sąd podejmuje decyzję wydając postanowienie.

 POWIATOWE CENTRUM POMOCY RODZINIE W SOCHACZEWIE

ul. Marsz. J. Piłsudskiego 65, parter

tel. 46 864 18 01 lub 864 18 05